کتاب ’’عشق شاعرانه‘‘ اثر بهمن حبیبی

اولین کتاب حبیبی به زبان فارسی مجموعه اشعار فلسفی – اسطوره­ای عشق شاعرانه است که سال 1397 در انتشارات فرجامین سخن به چاپ رسید.

این اثر گفت­وگویی ظریف و استادانه بین ادبیات شرق و غرب است که با تضمین­هایی از شعرای مختلف مزین شده است که با زبانی غنی، منسجم و پخته میان سنت عرفانی و نگاه انتقادی مدرن در نوسان است. شاعر از دو سطح زبان آرکائیک و رسمی بهره جسته است.

ساختار اشعار با تکرارها و بازگشت­هایش آیین­وار شبیه متنی مقدس است:”باز باز باز” و”می­لرزیدم می­لرزیدم می­لرزیدم” و”بگردم بگردم خدایم خداوار بگردم”. این مجموعه اشعار در ده بخش به مضامینی هم­چون “مرگ”، “زندگی”­، “عشق”، “مسئولیت انسان”، “هویت”، “زبان و امر نوشتن”، “میهن” و … پرداخته است. در این کتاب شاعر با تخریب استعاره­های پیشین روایتی نو از رابطه زندگی و مرگ را به نمایش می­گذارد. او با تلفیق تصاویر طبیعی (کرکس،خزندگان و حشرات)، استعاره­های مذهبی ( مصلوب، رستاخیز، ابوالآدم)، و صحنه­های شهری مدرن (خانه، میدان، شهر) فضایی اسطوره­ای – واقع­گرایانه خلق می­کند که در آن به مسئله سرگشتگی انسان معاصر در قالبی پر محتوا و تصویری می­پردازد.

ده بخش کتاب شامل: “ضیافت”، “رستاخیز”، “بر سر پل”، “ققنوس”، “هنر ما”، “نیاز”، “سرگردانی”، “او کیست؟”، “میز امروز” و “رحمت” می­باشد.

شاعر منتقد جامعه­ی اخته شده بی­­معنای زمان خود است:

اینجا سرزمین دیگری­ست

با زنان عریان و بی­حاصل

که در مرگ و میلاد هر روزه­ی آفتاب

که در مرگ و میلاد هر روزه­ی مهتاب

صدبار صد لحظه در ایشان ذبح می­شود…

اینجا سرزمین فسره است

با مردان عریان و اخته

اخته­چی شاید خود مرده باشد

در تاریک­­ ­ترین نقطه­ی پرگاری که در آن چیزی به­هم نمی­رسد. ص7

اما انسان باید از این پل گذر کند ” و من از پل برگذشتم ” ص31شاید از فلسفه به زیست آگاهانه، از اسطوره­ی کهن “ققنوس” به اسطوره­ی مدرن “ابرمرد” وقتی می­گوید :”نه رسم ققنوس که رسم ابرمردی­ست که بار گناه هستی را بر دوش دارد”ص31 شاعر مسئولیت انسان امروز را برای ساختن معنایی در بحران بی­معنایی جهان گوشزد می­کند.

“هنر ما”: “هنر نگریستن” و “هنر دیوانه کردن و دیوانگی را به تماشا نشستن” است. هنر شاعر نه تقلید کهن و نه نوآوری سطحی است بلکه امکان سخن گفتن از ژرفاهای درون و عشق به میهن زخم خورده است:

و دختری که میهنش نام نهاده­اند

میهن را باید حرمت نهاد

چرا که از خاکش برانگیخته­اند

و خاک برانگیخته می­کند دختر را

دختر را باید حرمت نهاد…ص 36

“عشق شاعرانه” تجربه­ای  شاعرانه و متفاوت در تعامل ادبیات کلاسیک ایران و جهان است. قدرت این اثر در ترکیب ماهرانه و خوش­ساخت گذشته و حال است: شکستن استعاره­های پیشین و ساخت روایتی نو، تلفیق صحنه­های شهری با اسطوره­های مذهبی و تبدیل میهن به مفهومی زنده، زنانه و زخم­خورده. این اثر با عبور از “پل”ی که خود می­سازد، خواننده را از اسطوره­های کهن به پرسش­های وجودی امروز می­رساند و اثری ماندگار در شعر معصر فارسی بر جای می­گذارد.